Khoảnh khắc bạn khởi lên một ý niệm về việc “thực hành”, “tu tập”, hay áp dụng bất kỳ phương pháp nào để đạt đến một trạng thái lý tưởng, thì ngay lập tức, một nhát dao vô hình đã chém đôi thực tại. Tâm bạn tự chia làm hai nửa: một bên là cái “tôi” đang nỗ lực, và một bên là “mục tiêu” cần hướng tới
Từ vết nứt ban đầu ấy, cái bẫy nhị nguyên sập xuống. Bạn bắt đầu cân, đo, đong, đếm. Khi tâm yên ắng, bạn gọi đó là “dễ”, là tiến bộ, rồi sinh lòng bám chấp, sợ hãi nó mất đi. Khi vọng tưởng lao xao, bạn gọi đó là “khó”, là thất bại, rồi sinh tâm chán ghét, kháng cự, muốn xua đuổi. Nhưng hãy nhìn thẳng vào cái đang là: Cái gì đang gọi là “dễ”? Cái gì đang kêu là “khó”? Chẳng phải chính là cái tâm phân biệt, đầy bản ngã đang tự biên tự diễn đó sao?
Sự thật tối hậu không nằm ở cuối con đường của một phương pháp. Bản tính tự nhiên vốn dĩ luôn hiển hiện, trọn vẹn và tịch tĩnh, chưa từng bị lay động bởi một niệm khởi. Khi bạn cố gắng dùng một cái tâm đầy tạo tác để đi tìm sự giải thoát, điều đó chẳng khác nào dùng máu để rửa máu, dùng sóng giữ để làm yên mặt hồ. Càng nỗ lực, càng xa rời; càng dụng công, càng chìm sâu vào nhị nguyên, đối đãi
Buông bỏ cái ý niệm “tôi đang thực hành”. Không có gì để sửa đổi, không có trạng thái nào để nắm giữ, và cũng chẳng có chướng ngại nào để vượt qua. Ngay khoảnh khắc sự nỗ lực giả tạo ấy dừng lại hoàn toàn, không còn dễ, không còn khó, không còn nhị nguyên chia cắt — chỉ còn lại một tính biết mênh mông, thuần khiết, tự chiếu soi
Nguồn: Thích Cà Khịa.