Góc tìm về Bản Thể

Thiền Định & Cuộc Sống

Ta là gì? Ta là ai? Ta đang ở đâu?

Bản năng sinh tồn

Bản năng sinh tồn không có khả năng phân biệt giữa cảm giác được trấn an và sự bình an. Đó là lí do bạn cứ lúc này lúc kia, bạn tưởng mình đang tu, nhưng thực chất chỉ đang bị kẻ xảo quyệt nhất là chính mình đánh lừa

Bản năng sinh tồn sinh ra chỉ để giữ cho bạn sống sót, chứ không sinh ra để giữ cho bạn thức tỉnh. Nó tàn nhẫn, tinh vi và chỉ có một sứ mệnh duy nhất: xoa dịu những hoảng loạn tức thời để duy trì sự kiểm soát. Khi bạn chìm vào một cơn giông bão cảm xúc, bản năng không đi tìm sự thật hay bình an thực sự; nó đi tìm một liều thuốc mê. Nó khoác lên mình chiếc áo mỳ ăn liền của sự trấn an—một vài câu lý thuyết suông, một thoáng bình tĩnh tạm bợ, hay cái gật đầu mãn nguyện của cái tôi vừa thỏa mãn một hình mẫu “đang thức tỉnh”. Bạn tưởng mình đang vượt qua, nhưng thực chất chỉ là ngọn lửa vừa được vẩy thêm một giọt nước nguội để bớt bốc khói trong chớp mắt

Kẻ xảo quyệt nhất trong cuộc đời bạn chưa bao giờ là thế giới bên ngoài, mà chính là tâm trí bạn khi nó khoác lên mình cái danh danh xưng “người tìm kiếm sự bình an”. Nó biết chính xác bạn muốn nghe điều gì, biết dùng những ngôn từ triết lý cao siêu nhất để che đậy sự sợ hãi bản năng. Bạn nhầm lẫn giữa sự tĩnh lặng của một cõi lòng đã buông bỏ hoàn toàn với cảm giác dễ chịu khi vừa xoa dịu được một nỗi sợ. Bình an thật sự là sự sụp đổ của mọi điểm tựa, là khả năng đứng vững ngay giữa khoảng trống mà không cần bấu víu; còn sự trấn an chỉ là một cái gậy nạng mới mà tâm trí vội vã vơ lấy để khỏi phải ngã vào hư không

Chừng nào bạn còn để bản năng sinh tồn thao túng tiến trình tu tập, bạn sẽ còn mắc kẹt trong vòng lặp vô tận của những đỉnh cao và vực sâu. Lúc này bạn thấy mình tràn ngập ánh sáng và ngộ ra tất cả, lúc khác bạn lại rơi tõm vào cạm bẫy của chính những hỗn loạn cũ kỹ. Bạn không bị ai đánh lừa ngoài việc tự thêu dệt nên một kịch bản giải thoát cho chính mình. Tu tập thực sự không phải là việc tích lũy thêm những cảm giác an toàn dễ chịu, mà là dũng cảm bóc tách từng lớp mặt nạ trấn an đó, cho đến khi không còn gì để bảo vệ, và cũng chẳng còn ai cần phải giả vờ bình an

Nguồn: Thích Cà Khịa

0 0 đánh giá

Đánh giá bài viết

Theo dõi

0 Góp ý

Mới nhất

Cũ nhất Được bỏ phiếu nhiều nhất

Hai mặt của Ý Nghĩ: Sống & Chết

Bạn không hề sống như một sự tích lũy của thời gian, mà...

Hai mặt của Ý Nghĩ: Sống & Chết

Bạn không hề sống như một sự tích lũy của thời gian, mà ngay trong khoảnh khắc này, bạn đang vừa sống vừa chết

Cái gọi là “sống” và “chết” không phải là hai điểm đầu và cuối của một hành trình, mà là hai mặt của cùng một hơi thở. Ý nghĩ vừa khởi lên đã lập tức tan biến vào hư không—đó là chết; một xung động nhận thức mới lại bừng lên ngay sau đó—đó là sống. Từng tế bào trong thân xác bạn đang phân rã và tái sinh từng giây. Quá khứ bạn vừa trải qua một phút trước đã hoàn toàn tử nạn, nó chỉ còn là một bóng ma của ký ức. Bạn ôm giữ cái và tiếc nuối gì khi kẻ của ngày hôm qua thực chất đã chết từ lâu?

Nỗi sợ hãi lớn nhất của con người là cái chết ở tương lai, nhưng họ không nhận ra mình đang chết đi trong từng khoảnh khắc. Sự bám chấp vào một “cái tôi” cố định, liên tục và bất biến là một ảo tưởng. Bạn gom góp kiến thức, danh vọng, trải nghiệm và tự lừa mị mình rằng “tôi đang tồn tại vững chắc”. Nhưng bạn đang trôi tuột đi. Bản thể này là một dòng chảy không ngừng nghỉ của sự hủy diệt và kiến tạo. Khi bạn dám nhìn thẳng vào sự thật khốc liệt này, không né tránh, không dùng tôn giáo hay triết học để tô vẽ, bạn sẽ thấy: Chết không phải là kẻ thù của sự sống, mà là điều kiện duy nhất để sự sống có mặt. Bản chất của bạn là khoảng trống mênh mông, nơi mà sự sống và cái chết không ngừng khiêu vũ

Khi cái chết hiện diện trong từng nhịp đập, mọi sự tích trữ, mọi sự phòng thủ của bản ngã trở nên nực cười. Chẳng có gì để mất vì chẳng có gì cố định để sở hữu. Chỉ khi bạn chấp nhận cái chết tuyệt đối của từng khoảnh khắc, bạn mới thực sự chạm vào sự sống đích thực—nguyên bản trống rỗng, không tì vết, tự do tự tại, vượt lên trên cả sinh tử tầm thường.

Hãy dừng việc chuẩn bị để sống, và hãy bắt đầu chứng kiến sự sống-chết đang tự diễn ra ngay nơi chính mình

Nguồn: Thích Cà Khịa.

Buông Bỏ

Buông bỏ là một ảo giác của cái tôi ảo tưởng Lâu nay...

Buông Bỏ

Buông bỏ là một ảo giác của cái tôi ảo tưởng

Lâu nay người đời cứ loay hoay với khái niệm “buông bỏ”, rồi lầm tưởng nó với sự bài trừ, trốn tránh hay vứt bỏ. Người ta lao vào thiền định, ép mình phải buông tiền tài, buông danh vọng, buông người yêu cũ, rồi tự hào rằng mình đã “buông” được một điều gì đó. Nhưng cái sai lầm cốt tủy nằm ngay ở điểm khởi đầu: Bạn lấy tư cách gì để buông, khi bạn vốn dĩ chẳng sở hữu một cái gì? Hãy nhìn thẳng vào sự thật xem bạn thực sự nắm giữ được điều gì trên thế gian này? Tiền bạc? Nó chỉ là những con số luân chuyển qua tay bạn, một công cụ của xã hội mà bạn mượn tạm để tiêu xài trong vài chục năm ngắn ngủi

Cảm xúc? Niềm vui, nỗi buồn, sự tức giận… chúng tự đến rồi tự đi như những đám mây qua bầu trời. Bạn không sinh ra chúng, bạn không điều khiển được chúng, bạn chỉ là nơi chúng tạm trú

Người tình? Họ là một sinh mệnh độc lập, một linh hồn tự do. Họ đến bên bạn vì một mối duyên, chứ chưa từng là một món đồ trong túi áo của bạn. Ngay cả cái thân xác bạn đang mang, cái hơi thở bạn đang hít vào thở ra, bạn cũng chỉ đang “vay mượn” từ lòng đất mẹ và sẽ phải trả lại trọn vẹn khi nhắm mắt xuôi tay

Bản chất của vạn vật là vô thường và vô sở hữu. Bạn không sở hữu quá khứ, không nắm giữ được tương lai, và ngay cả hiện tại cũng đang trôi tuột qua kẽ tay. Cái gọi là “tôi buông bỏ” thực chất chỉ là một trò chơi tâm lý đầy kiêu ngạo của bản ngã. Bạn không thể vứt bỏ một thứ chưa từng thuộc về mình. Nhai đi nhai lại từ “buông bỏ” chứng tỏ trong thâm tâm bạn vẫn nghĩ mình là chủ nhân của những thứ đó. Đó là lý do vì sao càng cố buông, bạn lại càng thấy nặng nề, vì bạn đang cố gồng mình chống lại một ảo tưởng do chính mình dựng lên

Thấu thị được điều này, bạn sẽ nhận ra cái gọi là “buông bỏ” hoàn toàn biến mất. Khi không còn ảo tưởng về quyền sở hữu, tâm trí tự khắc bình yên

Không có gì để giữ, nghĩa là không có gì để buông

Bạn không cần phải chạy trốn tiền bạc, không cần bài trừ cảm xúc, không cần cắt đứt tình duyên. Cứ sống, cứ yêu, cứ làm việc và tận hưởng trọn vẹn từng khoảnh khắc, nhưng với một cái nhìn tỉnh thức: Đến không chào mừng, đi không níu kéo. Đi qua cuộc đời này như một người khách lữ hành ngắm nhìn phong cảnh, thấy hoa nở thì vui, hoa tàn thì thôi, tuyệt đối không nghĩ mình sở hữu cả khu rừng. Trực nhận được sự thật vô sở hữu ấy là sự giải thoát tối hậu, vượt lên trên mọi ảo giác của từ “buông”

Nguồn: Thích Cà Khịa.

Mặt kia đồng tiền

Tâm trí luôn là một kẻ đi đêm vẽ bản đồ. Bản chất...

Mặt kia đồng tiền

Tâm trí luôn là một kẻ đi đêm vẽ bản đồ. Bản chất của nó là nhị nguyên—nó không bao giờ chấp nhận một khoảng trống đứng yên. Giả sử một mệnh lệnh vang lên: “Đừng nghe người A”, tâm trí không dừng lại ở sự “không nghe” thanh tịnh đó. Ngay lập tức, chiếc máy cơ học của khái niệm bắt đầu khởi động, nó tự động lật ngược mặt bên kia của đồng xu để tìm một điểm tựa mới: “À, vậy thì phải nghe người nói câu đó”

Đó chính là bi kịch của sự phức tạp. Tâm trí không có khả năng ở yên trong cái Đang Là. Nó không thể chỉ đơn giản là “không nghe”. Nó phải diễn dịch, phải bám víu, phải tìm một cái đúng để thay thế cho cái sai, tìm một cái có để lấp đầy cái không. Bản thân việc “không nghe A” là một trạng thái rỗng rang, tự do và trực tiếp. Nhưng qua bộ lọc của suy luận, nó biến thành một ràng buộc mới, một giáo điều mới: “Hãy nghe mỗi tôi”

Tỉnh táo là thấy ngay cái bẫy này ngay khi nó vừa chớm khởi. Thực tại vốn vô cùng đơn giản, nó cắt đứt mọi nẻo đường suy diễn của tư duy. Khi bảo “Đừng nghe”, nghĩa là ngay khoảnh khắc đó, sự nghe dừng lại, tâm trí lặng im, không có người nghe, không có kẻ bị từ chối, cũng chẳng có ai để tôn sùng. Mọi sự phóng chiếu ngược xuôi, mọi nỗ lực đi tìm ý nghĩa ẩn giấu đằng sau lời nói đều là sự phản bội lại cái hiện tại sống động. Cái thói quen suy luận, nó chỉ giúp ích trong toán học, nhưng hình thành vòng lặp đối đãi của nhị nguyên.

Thấy sợi dây chỉ là sợi dây, thấy tiếng động chỉ là tiếng động, và thấy lời nói dừng lại ở ngay chỗ nó kết thúc. Khi tâm trí không còn nhúc nhích để suy diễn ra chiều ngược lại, nó rơi rụng toàn bộ gánh nặng và trở về nguyên vẹn với trạng thái uyên nguyên, đơn giản nhất của chính nó

Nguồn: Thích Cà Khịa.

Bên ngoài Nhị Nguyên

Kệ bà thế giới đi Cái mớ của đúng sai, được mất, khen...

Bên ngoài Nhị Nguyên

Kệ bà thế giới đi

Cái mớ của đúng sai, được mất, khen chê, hay dở… buông tuốt luốt ra. Coi tụi nó như mây nổi ngoài trời, chẳng dính dáng. Buông được như vậy, tự khắc lòng rỗng rang, một sự an tâm, an lạc tự nhiên hiện tiền. Bước đầu thế là xong

Nhưng chớ có dại mà kẹt cứng vào cái “an” đó

Cái cảm giác bình yên, tĩnh lặng, không chút gợn sóng ấy – nó cũng chỉ là một trạng thái, một cái bẫy êm ái. Nếu bạn bám chặt lấy nó, xem nó là bến đỗ cuối cùng, thì bạn vừa tự xây một cái lồng bằng vàng để nhốt chính mình rồi. Cái “an” mà còn thấy “tôi đang an” thì vẫn là nhị nguyên, vẫn là một thứ sinh ra rồi biến mất. Do đó, bạn lúc này lúc kia, lúc an nhiên, lúc nổi khùng

Vượt qua nó. Đừng ngồi đó thụ hưởng cái an. Nhìn thẳng vào bằng cái thấy trần trụi, không qua suy nghĩ, không qua khái niệm- giống như cái nhìn lần cuối trước khi chết

Mọi hiện tượng đang diễn ra. Không cái gì đứng yên, không cái gì tồn tại quá nổi một giây. Một dòng suy nghĩ vừa khởi lên liền tắt, một cảm giác an ổn vừa chớm đã chuyển dịch, một tiếng động ngoài kia vừa vang đã mất hút vào hư không. Mọi thứ như tia chớp, như bọt nước, như sương mai.

Xoáy sâu cái nhìn vào đó cho đến khi kinh nghiệm được thực tại tối hậu: Chẳng có một “vật” nào cố định, chẳng có một “cái tôi” nào bất biến để mà nắm giữ. Tất cả chỉ là một dòng chảy sinh diệt liên tục, chớp nhoáng, trống không

Khi cái thấy chạm đến chỗ không có gì tồn tại quá một giây, thì cái “an” ban đầu cũng tan biến, mà cái “bất an” cũng chẳng còn chỗ để bám. Ngay chỗ diện mục xưa nay lộ diện: không diệt, không sinh, rỗng rang, tự tại. Lúc đó, chẳng cần cố “kệ bà thế giới” nữa, vì thế giới và bạn vốn chưa từng hai

Nguồn: Thích Cà Khịa