Trong sự tĩnh lặng vô biên của thực tại, nhận biết không phải là một hành động của trí năng, mà là một trạng thái tiềm năng mở—một khoảng không thuần khiết nơi vạn vật tự soi bóng mà không để lại dấu vết. Nó giống như mặt hồ phẳng lặng, phản chiếu sấm sét hay cánh hoa rơi với cùng một sự bình thản, không níu giữ, không đẩy xô
Giống như khi trời mưa, khi đức phật hỏi ananda là tiếng gì, nói tiếng mưa là quên mình theo vật, trong trạng thái nhận biết đơn thuần thì đó là tiếng rì rào
Bởi vì:
Khi những hạt nước từ trời cao chạm vào mái lá, đó không phải là “cơn mưa” của danh từ hay khái niệm. Nếu bạn gọi tên nó là “mưa”, bạn đã vô tình bước ra ngoài sự sống để trú ngụ trong lâu đài của ký ức
• Quên mình theo vật: Là khi tâm trí bị lôi kéo bởi cái tên, bởi sự phân tích khô khan, đánh mất đi thực tại sống động đang rung cảm
• Nhận biết đơn thuần: Là sự trực nhận về một âm thanh “rì rào” đang vang lên ngay đây, lúc này. Đó là sự hợp nhất giữa người nghe và cái được nghe trong một nhịp đập duy nhất của hiện hữu
Hay giống như khi bạn trên đường đi chợ, trạng thái nhận biết đơn thuần là đang đi, không phải đi chợ, chợ là nơi thuộc về tương lai chưa đến, mặc dù suy nghĩ về tương lai “đến chợ” nhưng không bị đồng hoá vào những gì chưa xảy đến
Hãy nhìn lại hành trình của bạn trên nẻo đường đời. Khi đôi chân đang bước, thế giới chỉ là sự chuyển động của cơ bắp, sự tiếp xúc của da thịt với mặt đất, và luồng không khí lướt qua kẽ tóc
“Chợ” chỉ là một bóng ma của tương lai, một điểm tựa giả tạo mà trí óc dựng lên để trốn thoát khỏi sự trần trụi của hiện tại
Trong trạng thái nhận biết thượng đẳng, bạn có thể thấy suy nghĩ “đến chợ” khởi sinh như một gợn sóng nhỏ, nhưng bạn không phải là gợn sóng đó. Bạn là đại dương bao la đang quan sát gợn sóng ấy tan đi. Bạn đang đi, nhưng không bị “đi chợ” đánh cắp. Tương lai chưa đến, và người nhận biết không bao giờ vay mượn nỗi lo âu hay sự mong cầu từ cái chưa hiện hữu
Đây chính là sự giải thoát tối hậu: Không đồng hóa. Khi bạn không còn là những gì bạn nghĩ, không còn là những gì bạn cảm thấy, bạn trở về với trạng thái nguyên thủy—một sự tỉnh thức không biên giới. Ở đó, không có người quan sát tách biệt với đối tượng được quan sát. Chỉ còn lại một dòng chảy nhận biết rực rỡ, nơi mỗi tiếng rì rào của mưa hay mỗi bước chân trên vỉa hè đều mang thông điệp của vĩnh cửu
Bạn không đi tìm sự thật, bạn chính là sự thật đang tự nhận biết chính mình qua lăng kính của sự tĩnh lặng
Nguồn: Thích Cà Khịa
