Hai khách cùng thuê vệ sinh văn phòng 07:00–10:00. Khách thứ nhất muốn nhân viên có mặt đủ ba tiếng: xong việc thì trực, có gì phát sinh thì gọi. Khách thứ hai chỉ muốn việc được làm xong: xong lúc 09:40 thì về, và chỉ trả cho 2 giờ 40 phút. Cùng khối lượng, hai cách mua dịch vụ khác nhau. RATA-CSM gọi đó là ca cứng (Fixed) và ca linh hoạt (Flexible), chọn trên từng giải pháp ở mục Phương thức tính thời lượng ca (Shift Duration Method). Bài viết so sánh cách hai phương thức đo giờ, báo lỗi và tính tiền.
Hai phương thức trên cùng một buổi sáng #
| Ca cứng | Ca linh hoạt | |
|---|---|---|
| Ca khai trên phiếu là | Thời lượng mỗi lượt ca phải đúng | Ca gốc: khung giờ khách yêu cầu |
| Giờ thực của lượt | Đo từ đầu ca đến khi xong hạng mục cuối | Như ca cứng |
| Lệch giữa giờ thực và giờ ca | Trong dung sai: khớp. Ngoài dung sai: lỗi | Không có dung sai: tạo biến thể ca (cùng giờ bắt đầu, giờ kết thúc khác) |
| Khách trả | Toàn bộ giờ ca × số người | Giờ đã tối ưu của từng lượt × số người |
| Đơn vị nhân công trên báo giá | Người/Ca/Tháng hoặc Người/Giờ/Tháng | Người/Giờ/Tháng |
Ca cứng: dung sai và giờ thực #
Hai thông số trên giải pháp (mặc định):
- Dung sai thời lượng thấp hơn (Allowed Shorter Duration): 15 phút.
- Dung sai thời lượng cao hơn (Allowed Longer Duration): 5 phút.
Với ca 07:00–10:00, lượt nào xong việc trong khoảng 09:45–10:05 là khớp. Xong lúc 09:50 (thiếu 10 phút): khớp, không ghi gì. Xong lúc 09:40 (thiếu 20 phút) hoặc 10:10 (dư 10 phút): lỗi.
Hai điểm quan trọng:
- Giờ thực không phải tổng thời lượng các hạng mục. Nó được đo từ đầu ca đến lúc hạng mục cuối cùng xong, nên tính cả hạng mục làm song song (hai người cùng lúc) và thời gian chờ mốc tham chiếu (hạng mục B chỉ bắt đầu sau khi A xong).
- Lỗi ở bất kỳ kỳ nào cũng làm mô phỏng chưa hoàn tất. Một tuần có giặt thảm (tần suất 4) làm ca dư 40 phút là đủ để nhật ký báo “CHƯA HOÀN THÀNH”, ghi một dòng cho ca đó với các ngày bị lệch (Đọc nhật ký mô phỏng: khi nào mô phỏng chưa hoàn tất).
Lý do nghiêm ngặt: với ca cứng, khách trả trọn giờ ca. Ca thiếu việc nhiều là công ty bán giờ trống; ca dư việc là nhân viên phải ở lại quá giờ mà không ai trả.
Ca linh hoạt: biến thể ca và giờ công #
Với ca linh hoạt, mỗi lượt có giờ thực riêng. Hệ thống gom các lượt có giờ kết thúc gần nhau thành biến thể ca, ví dụ “Ca sáng (07:00–09:40)”.
- Thời lượng gom nhóm biến thể (Variant Grouping Duration), mặc định 30 phút: càng lớn thì càng ít biến thể; 0 là chính xác nhất. Thông số này chỉ để gộp, không dùng để làm tròn giờ công.
- Giờ công của một lượt = giờ thực làm tròn một lần theo Cài đặt của công ty (Labor Hours Rounding: không làm tròn, 5, 15 hoặc 30 phút; làm tròn lên hoặc làm tròn gần nhất; mặc định 15 phút, làm tròn lên). Ví dụ 2:40 thành 2:45.
Nhật ký liệt kê mọi lượt: thời lượng chuẩn, thời lượng hoàn thành, giờ tính công, biến thể. Báo giá ghi cả hai con số: giờ ca khách yêu cầu và giờ ca đã tối ưu, để khách thấy phần mình tiết kiệm.
Cơ sở tính giá: khách trả cho cái gì #
| Cơ sở | Dùng khi | Ví dụ ca 07:00–10:00, 2 người, giờ thực 2:40 |
|---|---|---|
| Toàn bộ giờ ca yêu cầu | Ca cứng | 3 giờ × 2 người = 6 giờ công/lượt |
| Giờ ca tối ưu | Ca linh hoạt | 2:45 × 2 người = 5,5 giờ công/lượt |
Với đơn giá bán 50.000đ/giờ (giả định, Một con số đi từ mét vuông đến dòng báo giá), chênh lệch mỗi lượt là 25.000đ; khoảng 13 lượt/tháng là khoảng 325.000đ/tháng. Ca linh hoạt rẻ hơn cho khách, nhưng công ty phải điều phối được người (về sớm, chuyển công trình khác), nếu không giờ trống vẫn là chi phí của công ty.
Chọn phương thức theo loại khách #
| Loại khách / hiện trường | Gợi ý | Lý do |
|---|---|---|
| Tòa nhà văn phòng cần người trực sảnh, WC giờ cao điểm | Ca cứng | Khách mua sự hiện diện |
| Nhà máy, kho: vệ sinh theo khối lượng, khách tính chi phí chặt | Ca linh hoạt | Khách mua kết quả |
| Bệnh viện, trường học có khung giờ cấm | Ca cứng với dung sai hẹp | Khung giờ là ràng buộc |
| Chuỗi cửa hàng nhiều điểm nhỏ | Ca linh hoạt | Nhân viên đi vòng nhiều điểm |
Đổi phương thức sau khi đã mô phỏng #
Giải pháp nhớ phương thức của lần mô phỏng cuối, ở trường Mô phỏng theo (Simulated With). Nếu đổi phương thức mà chưa chạy lại, cờ Đã đổi phương thức tính ca (Shift Method Changed) bật lên: kết quả và báo giá đang theo phương thức cũ. Chạy Cập nhật dữ liệu mô phỏng rồi Lập / cập nhật kế hoạch.
Kết bài #
Ca cứng đo giờ thực so với dung sai và bán trọn giờ ca; ca linh hoạt tạo biến thể và bán giờ thực đã làm tròn một lần. Chọn theo việc khách mua sự hiện diện hay mua kết quả. Bài tiếp theo hướng dẫn đọc nhật ký mô phỏng, nơi các lỗi dung sai xuất hiện. Đọc nhật ký mô phỏng: khi nào mô phỏng chưa hoàn tất
Câu hỏi thường gặp #
Câu hỏi 1. Có thể đặt dung sai bằng 0 không?
Được, nhưng gần như mọi lượt sẽ lệch vài phút và báo lỗi. Dung sai nên phản ánh mức lệch khách chấp nhận được.
Câu hỏi 2. Ca linh hoạt có báo lỗi khi lượt dài hơn ca gốc không?
Ca linh hoạt không có dung sai: lượt dài hơn tạo biến thể kết thúc muộn hơn. Cần đọc bảng “Các lần chạy” trong nhật ký để thấy lượt vượt khung khách yêu cầu.
Câu hỏi 3. Phương thức ca có phải cài đặt chung của công ty?
Không. Mỗi giải pháp có phương thức và thông số riêng; giải pháp mới nhận mặc định ca cứng, −15 / +5 phút, gộp 30 phút.
Nội dung hướng dẫn dựa trên phiên bản RATA-CSM hiện hành; giao diện có thể thay đổi theo từng bản cập nhật.